إِنَّما يَسْتَجِيبُ جز اين نيست كه اجابت مىكنند دعوت ترا الَّذِينَ يَسْمَعُونَ آنان كه مىشنوند بسمع قبول از روى فهم و تامل اما كافران مانند مردگانند از ايشان اجابت نيايد چنانچه از اموات وَ الْمَوْتى يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ و مردگان را برانگيزاند خداى آنگاه ايشان بدانند و آن دانستن سود نكند ثُمَّ إِلَيْهِ يُرْجَعُونَ پس بسوى او بازگردانند همه را براى جزا و مكافات وَ قالُوا و گفتند رؤساى قريش لَوْ لا نُزِّلَ عَلَيْهِ چرا فرونمىآيد بر محمد ص آيَةٌ مِنْ رَبِّهِ نشانه از پروردگار او يعنى معجزه كه مىطلبيم ازو قُلْ إِنَّ اللَّهَ قادِرٌ بگو به درستى كه خداى قادرست عَلى أَنْ يُنَزِّلَ آيَةً بر آنكه فرستد آيتى از مقترحات ايشان وَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ و ليكن بسيارى از ايشان نمىدانند كه انزال آن مستجلب بلا و عنا هست زيرا كه حكم الهى برين وجه شرف نفاذ پذيرفته كه چون معجزه طلبند و حق سبحانه تعالى ظاهر گرداند و مقترحان ايمان نيارند عذاب استيصال بديشان فرود آيد چون ثمود و اصحاب مائده وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ و نيست هيچ جنبنده در زمين وَ لا طائِرٍ نه هيچ پرنده كه در هوا يَطِيرُ بِجَناحَيْهِ بپرد به بالهاى خود اين كلمه براى تاكيدست چنانچه گويند فلان چيز به چشم ديدم و فلان سخن به گوش شنيدم يا آنكه طيران كنايت از سرعت مىباشد پس لفظ بجناحيه قطع مجاز مىكند و محصل كلام آنكه نيست هيچ جنبنده و پرنده إِلَّا أُمَمٌ أَمْثالُكُمْ الا كه ايشان امتانند مثل شما در آفرينش و مرده و زنده شدن يا در اداى ثناى الهى چه هيچ‌كدام از تسبيح حق سبحانه و تعالى غافل و ذاهل نيست و ان من شىء الا يسبح بحمده ما فَرَّطْنا فِي الْكِتابِ فرونگذاشتيم در لوح محفوظ مِنْ شَيْءٍ هيچ چيزى را بلكه او مشتملست بر دلائل دقائق امور علوى و سفلى ثُمَّ إِلى رَبِّهِمْ يُحْشَرُونَ پس بسوى پروردگار خود حشر كرده خواهند شد اين امم تا انصاف بعضى از بعضى بستانند وَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا و آنان كه به دروغ داشتند آيتهاى ما را صُمٌّ كرانند از شنودن دلائل ربوبيت وَ بُكْمٌ و گنگانند از گفتن سخن در باب وحدانيت و ايشان فِي الظُّلُماتِ در تاريكيهاى كفر و جهل و عناد در تقليداند مَنْ يَشَأِ اللَّهُ يُضْلِلْهُ هرك را خواهد خداى گمراه گرداند يعنى توفيق هدايت ازو منقطع سازد وَ مَنْ يَشَأْ و هرك را خواهد يَجْعَلْهُ ثابت گرداند و نگاه دارد عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ بر راه راست -